Amsterdam,
23
september
2014
|
10:48
Europe/Amsterdam

Poetin vastgenageld in KGB bureau Dresden

Saksische bevolking motor achter val van de Muur in 1989

Dit najaar is het 25 jaar geleden dat in Dresden het KGB kantoor werd bestormd door een woedende volksmenigte. De dienstdoende KGB agent en commandant, Vladimir Poetin, zat als geblokkeerd achter zijn bureau en zag de Sovjetmacht met eigen ogen in duigen vallen. Het was een ingrijpende ervaring voor de huidige president van Rusland. De volksaard van de eigenzinnige Saksen bracht in de voormalige DDR veel verzet op gang, vooral in Leipzig. Op 9 november 2014 is het 25 jaar geleden dat de ‘Muur’ viel. Velen denken in Berlijn, maar dat is onjuist, want de val van de DDR kwam tot stand door de enorme volkopstand in Leipzig. De menigte zwol aan tot honderdduizenden, waarna het DDR regime niet meer durfde in te grijpen. Het waren de al jaren betogende Saksen (en niet de Berlijners) die de vreedzame revolutie maakten. De opening van de Berlijnse Muur was slechts het laatste bedrijf. Saksen herdenkt op diverse plaatsen deze grote geschiedeniswending, waaronder het grote ‘Lichtfest’ in Leipzig op 9 oktober. www.saksen.info

‘Wij zijn het volk’

In de jaren tachtig kwamen steeds meer mensen bijeen in en rond de Nikolaïkirche (centrum van Leipzig). Hier werd openlijk kritiek geuit op het dictatoriale DDR regime. In 1989 leidde dit tot enorme openbare demonstraties, waartegen de regering geen actie meer durfde te ondernemen. In Leipzig wordt de herinnering aan de Wende levend gehouden met een monument bij de Nikolaikirche en in het ‘Runde Ecke’-gebouw. De Stasi (de beruchte staatsveiligheidspolitie) was in 1989 druk bezig belastend materiaal te vernietigen. Door ingrijpen van de bevolking werd dit verhinderd. Uit de archiefstukken bleek tot hoe ver de tentakels van de Stasi reikten. In het oude Stasi-hoofdbureau in Leipzig houdt het burgercomité nog steeds een uniek museum in stand. Het Museum ‘Runde Ecke’ geeft de represaillemethoden weer, een beeld van de politie en veiligheidsdienst en toont vele interessante archiefstukken. www.runde-ecke-leipzig.de

Vermiste stadsgenoten

Als mensen in Dresden plotseling vermist waren, lag de oorzaak meestal in het afvoeren naar de ondervragingsafdeling van de ‘Stasi’ aan de Bautznerstraat. Deze afdeling van de staatsveiligheidsdienst is de enige in zijn soort die in Saksen bewaard is gebleven. Woedende mensen bestormden het gebouw op 5 december 1989. Zij bezetten ook het tegenover gelegen gebouw van de Russische KGB in Dresden, een kantoor van waaruit Vladimir Poetin werkte in zijn dagen als KGB-agent. Een expositie in het herdenkingscentrum, dat is gehuisvest in de voormalige gevangenis, toont de harde werkelijkheid van het gevangenisregime, de onderdrukkingsmethoden van de Stasi, en de vervolging van studenten die te kritisch waren over de DDR. www.bautzner-strasse-dresden.de

Machtskolossen

Tegenwoordig is Bautzen (in de Oberlausitz ten oosten van Dresden) één van de mooiste historische plaatsen in Saksen, maar tot 1990 stond de naam in Oost-Duitsland synoniem voor gevangenschap. Het gevangeniscomplex Bautzen II werd gebruikt door de ‘Stasi’. Hier zaten vooral politieke tegenstanders van het communistische bewind gevangen, waaronder velen in jarenlange isolatie. De uitspraak ‘Ab nach Bautzen’ betekende in de DDR ‘uit het dagelijks leven verdwijnen’. In 1992 sloot Bautzen II definitief. Het is nu een gevangenismuseum vol aangrijpende sporen. www.stsg.de

Op de Dübener heide, vlakbij de stad Bad Düben, ligt de Bunker Kossa. In deze ondergrondse commandobunker, met diverse militaire subcomplexen, krijgt de bezoeker onwillekeurig het Koude Oorlog gevoel terug. www.bunker-kossa.de

Land van belevenissen

Saksen, hoofdstad Dresden, mag zich verheugen op een stijgende belangstelling onder Nederlandse reizigers dankzij de rijke geschiedenis, de culturele schatten, mooie steden en de vele natuurgebieden. Meer informatie is te vinden op de Nederlandstalige site: www.saksen.info